درنشستی مشترک با پژوهشگاه حوزه و دانشگاه تاکید شد: تقریبی سازی علوم اسلامی، مهمترین ماموریت پژوهشی دانشگاه بین المللی مذاهب اسلامی

نهم تیرماه نخستین نشست مشترک معاونان پژوهش و فناوری پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و دانشگاه بین‌المللی مذاهب اسلامی در قم برگزار شد.

این نشست در راستای توسعه همکاری‌های علمی و پژوهشی، تقویت تعاملات میان نهادهای علمی کشور و هم‌افزایی ظرفیت‌های پژوهشی در حوزه علوم اسلامی و انسانی، با حضور معاونان پژوهش و فناوری پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و دانشگاه بین‌المللی مذاهب در محل پژوهشگاه حوزه و دانشگاه برگزار شد.

در این نشست، دکتر سیدرضا حسینی، معاون پژوهش و فناوری پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، دکتر سیدعلی بطحایی، معاون پژوهشی دانشگاه بین‌المللی مذاهب اسلامی، دکتر وحید محمودی، مدیرکل امور پژوهشی دانشگاه، دکتر مسعود جانبزرگی، استاد پژوهشگاه و سردبیر مجله PRS، خانم شکوهی مسئول هسته پژوهشی مرکز گسترش و آزمایش روانشناسی معنوی و دستیار سردبیر مجله PRS دکتر مهدی غلامی، مدیر مرکز همکاری‌های علمی ملی، بین‌المللی و امور دانشجویان غیرایرانی و دکتر نصیری عضو هیات علمی و مدیر مرکز رشد و فناوری و آقای جواد گائینی، مدیر انتشارات پژوهشگاه، حضور داشتند.

طرفین ضمن معرفی ظرفیت‌ها و برنامه‌های پژوهشی دو مجموعه، درباره توسعه همکاری‌های مشترک در زمینه اجرای طرح‌های پژوهشی، انتشار آثار علمی، برگزاری نشست‌ها و همایش‌های علمی، گسترش همکاری‌های بین‌المللی، حمایت از فعالیت‌های فناورانه و نوآورانه، توسعه تعاملات انتشاراتی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های متقابل برای تحقق اهداف علمی و پژوهشی به بحث و تبادل نظر پرداختند.

در ادامه این نشست، دکتر سیدعلی بطحائی، معاون پژوهش و فناوری دانشگاه بین‌المللی مذاهب اسلامی، با اشاره به اشتراک مأموریت‌های پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و دانشگاه بین‌المللی مذاهب اسلامی در حوزه تحول و ارتقای علوم اسلامی و انسانی، اظهار داشت: پروژه «تقریبی‌سازی علوم اسلامی» از جهات مختلف شباهت‌های قابل توجهی با پروژه «اسلامی‌سازی علوم انسانی» دارد. اسلامی‌سازی علوم انسانی به معنای بازاندیشی و بازطراحی علوم انسانی موجود بر پایه مبانی، ارزش‌ها و جهان‌بینی اسلامی است؛ در حالی که تقریبی‌سازی علوم اسلامی، با حفظ اصالت و تنوع مکاتب فقهی و کلامی، درصدد سامان‌دهی اختلافات، تقویت مشترکات و ایجاد هم‌افزایی میان مذاهب اسلامی است.

وی افزود: این دو رویکرد، دو بال مکمل یکدیگر برای تحول در علوم اسلامی و انسانی به شمار می‌آیند و اگر به‌صورت هماهنگ دنبال شوند، می‌توانند افق تازه‌ای در تولید دانش اسلامی و شکل‌گیری تمدن نوین اسلامی بگشایند. دانشگاه بین‌المللی مذاهب اسلامی نیز با همین رویکرد، تلاش دارد الگوی نوینی از همگرایی علمی و تمدنی را به جهان اسلام ارائه کند.

معاون پژوهشی دانشگاه با تأکید بر اینکه تقریبی‌سازی علوم اسلامی مهم‌ترین مأموریت پژوهشی دانشگاه بین‌المللی مذاهب اسلامی است، خاطرنشان کرد: مقصود از تقریبی‌سازی علوم اسلامی آن است که مذاهب و مکاتب مختلف اسلامی، به جای تمرکز بر اختلافات و منازعات تاریخی، بر ظرفیت‌های مشترک برای فهم، تبیین و توسعه معارف اسلامی تکیه کنند. این رویکرد صرفاً یک اقدام نمادین یا تشریفاتی نیست، بلکه ضرورتی راهبردی برای پاسخ‌گویی به نیازهای جهان اسلام در عصر حاضر محسوب می‌شود و فلسفه تأسیس دانشگاه بین‌المللی مذاهب اسلامی نیز بر همین مبنا استوار است.

دکتر بطحائی در ادامه با اشاره به ظرفیت‌های مکمل دو نهاد علمی گفت: دانشگاه بین‌المللی مذاهب اسلامی در حوزه آموزش و پژوهش علوم اسلامی مقارن و توسعه مطالعات تقریبی فعالیت می‌کند و پژوهشگاه حوزه و دانشگاه نیز یکی از مراکز پیشرو کشور در زمینه تحول و بازسازی علوم انسانی بر مبنای ارزش‌های اسلامی است. از این‌رو، همکاری مشترک میان دو مجموعه می‌تواند زمینه تحقق هرچه بهتر دو پروژه راهبردی «تقریبی‌سازی علوم اسلامی» و «اسلامی‌سازی علوم انسانی» را فراهم ساخته و با بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی و پژوهشی طرفین، به توسعه دانش بومی و تولید نظریه‌های نوین در این عرصه کمک کند.

وی در پایان با اشاره به ضرورت شکل‌گیری پژوهش‌های میان‌رشته‌ای تصریح کرد: مسائل پیچیده و نوپدید جهان معاصر، از جمله هوش مصنوعی، اقتصاد دیجیتال، حکمرانی نوین، اخلاق فناوری و سایر چالش‌های تمدنی، نیازمند زبان مشترک و همکاری میان متخصصان رشته‌های مختلف علوم اسلامی و انسانی است. این هدف زمانی محقق خواهد شد که صاحب‌نظران حوزه‌هایی همچون کلام، فقه، حقوق، علوم قرآن، حدیث و دیگر رشته‌های مرتبط، در فضایی علمی و گفت‌وگومحور به تولید دانش و ارائه راه‌حل‌های مشترک بپردازند؛ موضوعی که می‌تواند یکی از محورهای اصلی همکاری میان دانشگاه بین‌المللی مذاهب اسلامی و پژوهشگاه حوزه و دانشگاه باشد.