جدیدترین اخبار :
  • حفظ ادبیات فاخر تقریبی و دوری از ادبیات ضد تقریبی
  • کارگاه آموزشی «پروپوزال‌نویسی پایان‌نامه‌ها و رساله‌های علوم اسلامی»
  • انتشار شمارۀ 15 «دو فصلنامۀ فقه مقارن» و شماره 53 «دو فصلنامه مطالعات تقریبی مذاهب اسلامی»
  • فراخوان همکاری علمی ـ پژوهشی
  •  مهمترین راهبردهای تدوین آثار پژوهشی دانشگاه مذاهب اسلامی

«نشست تخصصی ـ علمی ادب اختلاف و گفتگوی میان پیروان مذاهب اسلامی» با حضور دانش‌آموختگان دانشگاه برگزار شد

دانشگاه | تاریخ خبر : 1398-10-03 | تعداد بازید :1909

به همت معاونت پژوهشی و فناروی دانشگاه مذاهب اسلامی «نشست تخصصی ـ علمی ادب اختلاف و گفتگوی میان پیروان مذاهب اسلامی» با حضور دانش‌آموختگان دانشگاه برگزار گردید.

این نشست علمی ـ تخصصی با حضور دکتر مصطفی ذوالفقار طلب، دکتر بهروز محمدی منفرد، استاد داوود نارویی و دکتر مهدی جمالی‌فر، روز دوشنبه دوم دیماه 1398 از ساعتِ 10 الی 12 در محل سالن کنفرانس های دانشگاه مذاهب اسلامی برگزار شد و با استقبال گرم اعضای هیأت علمی و دانشجویان علاقه‌مند به مباحث تقریبی مواجه شد.

دکتر مصطفی ذوالفقارطلب، دارای مدرک حوزوی سطح افتا و اجتهاد، فارغ‌التحصیل اولین دوره دانشگاه مذاهب اسلامی در رشته فقه مذاهب اسلامی و دکتری از دانشگاه اسلامی ام‌درمان سودان در رشته فقه وحقوق تطبیقی، عضو هیات علمی دانشگاه تهران و مشاور دستیار ویژه رییس جمهور در امور اهل سنت در بابِ «قواعد و ضوابط ناظر بر ادب اختلاف اجتهادی» سخنرانی کردند. ایشان از  سه منظر به موضوع پرداخت:

نخست به مفهوم‌شناسی خلاف و اختلاف اشاره کردند. ذوالفقار‌طلب، در ادامه مباحث خود، واژه «ادب» و تطور تاریخی آن را در زمان رسول‌الله، امویان، عباسیان و در نهایت در دنیای کنونی مورد کندوکاو قرار داد. ایشان در تبیین تفاوت میان «خلاف» و «اختلاف» گفتند اختلاف ناشی از اختلافِ بین دو نظر و رأی متفاوت است برای احقاق حقی و یا ابطال باطلی به پشتوانۀ ادله قطعیه. ایشان در مثالی اشاره کردند که سفید و سیاه ضد هم هستند، اما قرمز و سبز ضد هم نیستند بلکه با هم تفاوت دارند؛ «خلاف» به مثابۀ همان سفید و سیاه است و «اختلاف» به مانند قرمز و سبز؛ خلاف، ناشی از تعصب و بدعت است و اختلاف تفاوت در رأی و نظر است؛ از نظر ایشان، اختلاف از ویژگی‌های انسان و فقه پویا دانست. استاد دانشگاه تهران، منظر دوم را به بررسی قواعد و ضوابط ناظر بر کیفیت طرح و نقد دیدگاههای مختلف اختصاص داد؛ ایشان چگونگی تعامل با دیدگاه مخالف، طرح، نقد و تحلیل آنها را، نشانه ادب اختلاف دانست: پژوهشگر دینی باید برای رسیدن به نقد و تحلیل درست پیش‌فرض‌های مذهبی را کنار بگذارد و اصل بی‌طرفی را که اصل اخلاقی است، پیش گیرد.

وی در منظر سوم به اصل تخصص‌مداری پرداخت و گفت: تحقیق و قلم‌زنی در علم فقه بدون تخصص جایز نیست و خلاف اخلاق است..؛ ذوالفقارطلب، منظر چهارم را به قاعده الگو محوری اختصاص دادند و برای آن از جواز تبعیت و استفاده از فقه مذاهب دیگر، همانند جواز شیخ شلتوت در تبعیت از فقه شیعه، اشاره کردند.

دکتر بهروز محمدی منفرد مدعو دیگر این نشست، جزو نخستین دانش‌آموختگان دانشگاه مذاهب اسلامی و دکترای فلسفه اخلاق از دانشگاه قم و سطح چهار حوزه، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، در بابِ «اصول معرفتی و اخلاقی مواجهه دین مدارانه با اختلاف بین پیروان مذاهب» سخنرانی کرد.

وی در ابتدا در تعریفی ادب اختلاف را مجموعه‌ای از رفتارهای محترمانه یک مذهب نسبت به مذاهب دیگر دانست.

دکتر محمدی به صورت گذارا از مباحثی چون ضرورت نگاه کرامت‌مدارانه به انسان؛ غایت و هدف زندگی انسان که کامل شدن نفس انسانی و قرب الهی است؛ شناسایی قلمرو اختلاف‌ها و اتفاق‌های مذاهب و توجه به اینکه اتفاق‌ها بسیار بیشتر از اختلاف‌ها بین مذاهب اسلامی می‌باشد و ضرورت برخورداری از باورِ موجه نسبت به مذاهب دیگر، سخن گفت.

وی دربخش دیگری از سخنان خود به مبانی اخلاقی ادب اختلاف مانندِ مبانی حوزه‌های ارزشی و سنجش ارزش‌ها و ضرورت اخلاقی زیستن اشاره کرد.

وی در ادامه ابراز داشتند با پذیرش نظام اخلاقی در تفکر اسلامی از نگاه شیعه و اهل‌سنت، آنچه ارزش ذاتی دارد ذات خداوند است و معیار و غایت نهایی قرب الهی است که از طریق آن می‌توانیم به وحدت برسیم و این موضوع معیار اصلی برای خوبی و بدی رفتار است و همه مذاهب به شرط بهره‌گیری از عقل متوجه می‌شوند رفتارهای خوب موجب قرب الهی و رفتارهای عرفی موجب تکفیر می‌شود.

 استاد داوود نارویی،دانش‌آموخته حوزه علميه دارالعلوم زاهدان و داراى مدرك سطح ٢ از دانشگاه تهران- دانشكده الهيات، در بابِ «ريشه‌هاى تاريخى گفتگو گريزى و جایگاه گفتگو پيش از اسلام و در اسلام با ارايه نمونه‌هاى تاريخى از ادب گفتگو ميان بزرگان مذاهب مختلف»، سخن گفت.

ایشان به تاریخچه بحث ادب اختلاف از دوران یونان باستان، پیش از رنسانس، پس از رنسانس، دوره اسلامی و در دوره معاصر پرداختند و بر نیاز دوره معاصر برای برداشتن دیوارهای عدم گفتگو و جلوگیری از نفرت‌پراکنی برای ساختن جامعه‌ای سالم‌تر و پیشگیری از ایجاد جریان‌های تندرو، تأکید کرد.

 لازم به ذکر است دبیری این نشست علمی ـ تخصصی بر عهده دکتر مهدی جمالی‌فر، دانش‌آموخته و عضو هیأت علمی دانشگاه مذاهب اسلامی بود. در ادامه نشست استادان به پرسش‌های حاضران پاسخ دادند.

 

 

آرشیو اخبار
سامانه پیامکی و ایمیل

بازگشت به ابتدا