جدیدترین اخبار :
  • برگزاری دومین مراسم قرائت قرآن کریم و ضیافت افطاری در واحد زاهدان دانشگاه مذاهب اسلامی
  • برگزاری مراسم قرائت قرآن کریم و ضیافت افطاری در واحد زاهدان دانشگاه مذاهب اسلامی
  • اعلام نتایج پنجمین دوره انتخابات "شورای صنفی دانشجویان" دانشگاه مذاهب اسلامی در واحد خواهران
  • برگزاری جلسات نهج البلاغه وجزء خوانی قرآن کریم در شبهای ماه مبارک رمضان (خوابگاه واحد خواهران) دانشگاه مذاهب اسلامی بندرعباس
  • اعلام نتایج هفتمین دوره انتخابات "شورای صنفی دانشجویان" دانشگاه مذاهب اسلامی در واحد مرکزی

گزارشی از برگزاری "کرسی علمی ترویجی" با عنوان «تحلیل ادله مجازات سالب حیات از منظر فقه امامیه، حنفیه و شافعیه» در واحد بندرعباس دانشگاه مذاهب اسلامی

شعبه بندرعباس | تاریخ خبر : 1397-12-25 | تعداد بازید :336

دانشگاه مذاهب اسلامی بندرعباس با مجوز دبیرخانه هیات حمایت از کرسی های نظریه پردازی، نقد و مناظره شورای عالی انقلاب فرهنگی کرسی علمی ترویجی با عنوان (تحلیل ادله مجازات سالب حیات از منظر فقه امامیه، حنفیه و شافعیه) برگزار کرد.

حجت الاسلام دکتر علی آبادی سرپرست دانشگاه مذاهب اسلامی واحد بندرعباس با اشاره به عنوان کرسی اظهار داشت: "منظور از مجازات سالب حیات، مجازاتی است که شارع در قبال انجام یک عمل حرام در قران یا روایات مجازات آن را قتل (اعدام) قرار داده است. پس اعم از مجازات حدود و قصاص است البته قصاص نفس مراد است نه قصاص عضو" قصاص نفس در موارد عمدی که موجب سالب حیات است از احکام مسلم دین اسلام است و آیات متعدد قران، روایات متواتر و اجماع بر آن دلالت می کند.

وی افزود: حدود جمع حد و دراصطلاح چنین تعریف شده است به مجازات هایی که شارع مقدس برای برخی از جرایم تعیین کرده است ودر کتاب و سنت وجود دارد .مثلا حد شرب خمر، زنا و... بین فقهای مذاهب در اسباب حد اختلاف وجود دارد. با این وجود به اتفاق فقها مجازات برخی مثل زنای محصن و محصنه، محاربه، لواط، سب النبی و... سالب حیات است. مرتکب آن اعدام می شود و این مبتنی بر شرع است. دلیل آنها قران و سنت می باشد و تعطیل بردار نیستند در روایتی پیامبر گرامی اسلام علت هلاکت بنی اسرائیل عدم اجرای حدود الهی دانسته اند.

این استاد دانشگاه با اشاره به این که تعزیر یکی دیگر از مجازات نام برده شده در فقه است، گفت: دو تعریف برای تعزیر ذکر شده است. اول تعریف مشهور و آن عقوبتی است که شارع مقدس برای آن، مقدار مجازات را تعیین نکرده است و هر اندازه که حاکم صلاح بداند تعیین می کند و مقدار آن کمتر از حد است. تعریف دوم را صاحب مسالک عنوان کرده؛ عقوبتی است که غالبا در شرع برای آن اندازه ای تعیین نگردیده است. که بنده با تعریف دوم موافق هستم چون مواردی در فقه وجود دارد که تصریح به تعزیر شده اما مقدار عقوبت آن ذکر شده است و عقوبت برخی قتل و اعدام است که به آن قتل تعزیری می گویند: مثلا آیت الله خویی ذیل باب تعزیرات در مساله (۲۹۱) می نویسد: هر کس عمدی در کعبه بول یا غائط کند از کعبه و حرم بیرون برده و گردنش زده شود.

دکتر علی آبادی ادامه داد:همچنین قتل در فراش هم تعزیری است. در فقه اهل سنت هم قتل تعزیری وجود دارد مثلا مسلمانی که بر علیه مسلمانان جاسوسی می کند حکم به قتل تعزیری وی کرده اند یا در ارتداد حکم به قتل تعزیری مرتد داده اند و همچنین در سحر و جادو.

وی خاطر نشان کرد: در قانون مجازاتی وجود دارد که حکم آن قتل و اعدام است که باید برسی شود که آیا مبتی بر فقه است و شرعی است یا خیر؟ مثل مواردی که حکم حمل کننده مواد مخدر اعدام است.

سرپرست دانشگاه مذاهب اسلامی واحد بندرعباس با ذکر مثالی ادامه داد: احناف بنگ تریاک و حشیش را حرام می دانند و مرتکب آن باید تعزیز شود. هر چند برخی از فقهای این مذهب مجازات آن را حد دانسته و گفته اند باید یکی از حدود زنا، سرقت یا شرب خمر بر مرتکب آن جاری شود.

دکتر علی آبادی گفت: فقهای شافعی نیز خرید و فروش بنگ، حشیش و تریاک را حرام می دانند و مرتکب آن به مقداری که حاکم صلاح بداند تعزیر می شود از زندان یا شلاق و... تا جایی که اندازه آن از حد کمتر باشد. در فقه امامیه که قانون مبتنی بر آن است مستندی در این باره یافت نشد. البته مراجع بزرگوار از باب ضرر استعمال آن را حرام می دانند.  بنابراین در فقه امامیه مستند صریح و روشنی برای جواز اعدام حامل تریاک یا حتی حشیش و شیشه وجود ندارد.

وی بیان داشت: در نتیجه اعدام حامل مواد مخدر از باب تعزیر نمی تواند باشد چون مجازات تعزیر کمتر از مجازات حد است هر چند موارد استثناء در تعزیر ذکر کردیم که جرم آن اعدام وقتل بود. البته در قانون سال ۱۳۹۶ مواد مخدر، اعدام حامل مواد بخاطر افساد فی الارض گفته شده است اما در لسان فقها مفهوم و قلمرو افساد فی الارض کاملا روشن نیست.و برخی معنای افساد و محاربه را مترادف دانسته اند مثل قرطبی و...


این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: نتیجه اینکه قرار گرفتن جرم حمل مواد مخدر (حداقل در مواردی که پخش آن صورت نگرفته) تحت افساد فی الارض کمی سخت به نظر می رسد خصوصا با توجه به قواعد: احتیاط دماء، حقن دماء، ابتناء حدود بر مسامحه و... .

در ادامه این نشست مطالب ارائه شده توسط اساتید ناقد مورد ارزیابی و نقد قرار گرفت سپس دانشجویان سوالات خود را مطرح و اساتید پاسخ دادند.

قابل ذکر است اساتید، قضات، وکلا و دانشجویان حاضر در این کرسی، ضمن ابراز خرسندی از برگزاری چنین نشست هایی اذعان داشتند که نشست علمی تحت عنوان کرسی علمی ترویجی با محوریت فقه و حقوق برای اولین بار در استان هرمزگان برگزار می شود.

 

آرشیو اخبار
سامانه پیامکی و ایمیل

بازگشت به ابتدا